Obowiązek raportowania wyrównania węglowego – CBAM

1. 4. 2025

Co to jest CBAM?

Mechanizm wyrównania węglowego na granicach (CBAM), lub w języku polskim „Obowiązek raportowania wyrównania węglowego”, to przełomowe narzędzie legislacyjne wprowadzone przez Unię Europejską (UE) w celu rozwiązania zmian klimatycznych i wspierania globalnego zmniejszania emisji gazów cieplarnianych (GHG). CBAM jest kluczową częścią pakietu UE Fit for 55, którego celem jest zmniejszenie emisji o 55% do 2030 roku w porównaniu z poziomami z 1990 roku i osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku.

CBAM ma na celu wyrównanie warunków konkurencji między producentami krajowymi a zagranicznymi poprzez wprowadzenie ceny węglowej na towary importowane, których produkcja jest węglochłonna. Mechanizm ten zapewnia, że towary wchodzące na rynek UE ponoszą takie same koszty węglowe jak towary produkowane w ramach UE, zapobiegając w ten sposób wyciekom węglowym i motywując do czystszych praktyk przemysłowych na całym świecie.

Poprzez integrację środków klimatycznych w globalną politykę handlową, CBAM stanowi transformacyjny krok w kierunku dostosowania handlu międzynarodowego do ambitnych celów klimatycznych UE.

Dlaczego wprowadzono CBAM?

CBAM został wprowadzony w celu rozwiązania kilku wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi i handlem:

1. Walka z wyciekami węglowymi

Wyciek węglowy następuje, gdy firmy przenoszą swoją produkcję do krajów o mniej rygorystycznych politykach klimatycznych lub gdy węglochłonne importy zastępują towary produkowane w UE. To podważa wysiłki UE na rzecz zmniejszania emisji. CBAM łagodzi ten problem, zapewniając, że towary importowane są wyceniane zgodnie z ich emisjami węglowymi, zniechęcając w ten sposób firmy do obchodzenia przepisów UE.

2. Wspieranie globalnej dekarbonizacji

Poprzez wprowadzenie ceny węglowej na import, CBAM motywuje producentów w krajach spoza UE do przyjęcia czystszych i bardziej zrównoważonych metod produkcji. Ta presja konkurencyjna wspiera globalną dekarbonizację i dostosowuje międzynarodowy przemysł do celów klimatycznych UE.

3. Ujednolicenie kosztów węglowych

CBAM dostosowuje koszty węglowe towarów importowanych do tych, które ponoszą producenci w UE w ramach systemu handlu emisjami (ETS). Zapewnia to, że przemysł krajowy nie będzie w niekorzystnej sytuacji z powodu wyższych cen węgla w ramach UE.

4. Wspieranie celów klimatycznych UE

Zgodnie z szerszą strategią UE na rzecz realizacji zobowiązań Porozumienia paryskiego, CBAM zapewnia, że polityka klimatyczna UE ma globalny wpływ i wspiera zbiorowy przesunięcie w kierunku zrównoważoności.

Jak działa CBAM?

CBAM działa poprzez nałożenie ceny węglowej na towary importowane na podstawie emisji gazów cieplarnianych powstałych podczas ich produkcji. Jego wdrażanie jest podzielone na dwie kluczowe fazy:

1. Okres przejściowy (2023–2025)

  • Od 1 października 2023 r. importerzy towarów objętych CBAM są zobowiązani do kwartalnego raportowania emisji GHG zawartych w ich imporcie. Obejmuje to zarówno emisje bezpośrednie (z procesów produkcyjnych), jak i niektóre emisje pośrednie (np. elektryczność użytą w produkcji).
  • W tym okresie nie ma żadnych zobowiązań finansowych (np. obowiązku zakupu certyfikatów CBAM). Nacisk kładzie się na zbieranie danych i zaznajomienie zainteresowanych stron z procesem raportowania.

2. Okres ostateczny (od 2026 roku)

  • Od 1 stycznia 2026 r. importerzy będą zobowiązani do zakupu certyfikatów CBAM, aby pokryć emisje węglowe zawarte w ich importowanych towarach.
  • Cena certyfikatów będzie powiązana ze średnią tygodniową ceną aukcyjną uprawnień EU ETS, co zapewni spójność z wewnętrznym ceną węgla w UE.
  • Importerzy będą musieli corocznie deklarować swoje emisje i złożyć odpowiednią liczbę certyfikatów.
  • Jeśli cena węglowa została już zapłacona w kraju pochodzenia, odpowiadająca jej kwota zostanie odliczona z zobowiązań wynikających z CBAM.

Na jakie towary stosuje się CBAM?

CBAM początkowo stosuje się do węglochłonnych towarów o wysokim ryzyku wycieków węglowych, takich jak:

  • Cement
  • Żelazo i stal
  • Aluminium
  • Nawozy
  • Energia elektryczna
  • Wodór

Z czasem może zostać rozszerzony na inne produkty, w tym produkty finalne i inne sektory objęte EU ETS.

Obowiązki raportowania

Podczas okresu przejściowego importerzy muszą składać raporty kwartalne, które zawierają:

  1. Ilość importowanych towarów.
  2. Emisje bezpośrednie i pośrednie zawarte w tych towarach.
  3. Wszelkie ceny węglowe zapłacone w kraju produkcji.

Emisje można obliczyć za pomocą:

  • Metod opartych na obliczeniach (np. zużycie energii i współczynniki emisji).
  • Metod opartych na pomiarach (bezpośredni pomiar w zakładach produkcyjnych).
  • Wartości domyślnych, jeśli nie są dostępne konkretne dane.

Wszystkie dane dotyczące emisji muszą być weryfikowane przez certyfikowany organ badawczy.

Certyfikaty CBAM

Od 2026 roku importerzy będą zobowiązani do zakupu certyfikatów CBAM. Kluczowe informacje obejmują:

  • Cena certyfikatów opiera się na cenie węgla w EU ETS.
  • Certyfikaty muszą być złożone corocznie zgodnie ze zgłoszonymi emisjami.
  • Importerzy otrzymają kredyty za wszelkie ceny węglowe zapłacone w kraju pochodzenia.

Niezastosowanie się do wymogów CBAM może prowadzić do kar finansowych.

Wpływ na przedsiębiorstwa

Dla importerów w UE

  1. Wymogi zgodności: Importerzy będą musieli zainwestować w systemy i procesy śledzenia i raportowania emisji.
  2. Wpływ kosztowy: CBAM wprowadza dodatkowe koszty dla węglochłonnych importów.
  3. Współpraca z dostawcami: Importerzy będą musieli współpracować z dostawcami w celu uzyskania danych emisyjnych i wspierania dekarbonizacji.

Dla eksporterów spoza UE

  1. Presja na dekarbonizację: Eksporterzy stoją w obliczu presji na przyjęcie czystszych metod produkcji, aby pozostać konkurencyjni.
  2. Wyzwania rynkowe: Niezastosowanie się do przepisów lub wysokie emisje mogą zmniejszyć dostęp do rynku i konkurencyjność w UE.

Rozwiązywanie wyzwań

Wdrażanie CBAM niesie ze sobą wyzwania, w tym:

  • Złożoność danych: Dokładne zbieranie danych emisyjnych jest trudne dla branż o rozproszonych łańcuchach dostaw.
  • Zarządzanie kosztami: Przedsiębiorstwa muszą uwzględnić koszty CBAM w swoich strategiach cenowych.
  • Zgodność regulacyjna: Ważne jest śledzenie aktualnych przepisów CBAM, aby uniknąć kar.

Szerszy wpływ CBAM

Wpływ na środowisko

Oczekuje się, że CBAM będzie narzędziem do zmniejszania globalnych emisji poprzez motywowanie czystszych praktyk przemysłowych na całym świecie.

Wpływ ekonomiczny

Chociaż CBAM może zwiększyć koszty dla niektórych przedsiębiorstw, wspiera innowacje i inwestycje w zielone technologie.

Wpływ handlowy i geopolityczny

CBAM wywołał debaty na temat jego zgodności z zasadami WTO, jednak jest zgodny z wyjątkami środowiskowymi wynikającymi z umów WTO.

Podsumowanie

Mechanizm wyrównania węglowego na granicach (CBAM) to transformacyjna polityka, która integruje środki klimatyczne w handel globalny. Poprzez rozwiązanie problemu wycieków węglowych i wyrównanie warunków dla producentów na całym świecie, CBAM wspiera ambitne cele klimatyczne UE i globalną dekarbonizację.

Przedsiębiorstwa powinny się przygotować poprzez:

  • Mapowanie łańcuchów dostaw i identyfikację towarów objętych CBAM.
  • Współpracę z dostawcami w celu uzyskania danych emisyjnych.
  • Inwestycje w technologie niskoemisyjne.

CBAM jest zarówno wyzwaniem, jak i szansą dla przedsiębiorstw do innowacji i sukcesu w gospodarce niskoemisyjnej.



Inne nowości kontenerowe...

Kontenery morskie i międzynarodowe rozporządzenie UNECE CTU

30. 6. 2026

Każdego dnia na całym świecie transportowane są miliony kontenerów. Około 65% wszystkich incydentów kontenerowych jest spowodowanych niewłaściwym opakowaniem lub niewystarczającym zabezpieczeniem ładunku – według analizy Cargo Integrity Group, roczne szkody spowodowane przez złe praktyki pakowania stosowane przez CTU wynoszą ponad 6 miliardów dolarów. Właśnie dlatego powstał Kodeks CTU UNECE – aby ustanowić jednolite międzynarodowe ramy chroniące ludzi, ładunki, środowisko i infrastrukturę w całym łańcuchu transportu intermodalnego.

Kontenery transportowe Stupava Słowacja

25. 6. 2026

Kontenery transportowe to standardowe stalowe kontenery, które pierwotnie służyły do ​​transportu towarów przez morza i oceany. Dziś kontenery transportowe są popularnym rozwiązaniem w Stupavie i na terenie całej Słowacji, nie tylko do magazynowania, ale także do celów budowlanych, komercyjnych, a nawet mieszkaniowych. W Stupavie, położonej niedaleko Bratysławy, rośnie zapotrzebowanie na wynajem i zakup używanych kontenerów transportowych do różnych celów.

Kontenery transportowe Senec Słowacja

25. 6. 2026

Kontenery transportowe to nowoczesne i praktyczne rozwiązanie do przechowywania, transportu i zaspokajania wielu innych potrzeb komercyjnych i osobistych. W Senec na Słowacji kontenery transportowe stają się coraz bardziej popularnym wyborem wśród firm i osób poszukujących elastycznej i trwałej przestrzeni. Ten artykuł przedstawia kompleksowy przegląd kontenerów transportowych, ich zastosowań, dostępności w Senec oraz wszystko, co musisz wiedzieć przed zakupem lub wynajmem.

Kontenery transportowe Považská Bystrica Słowacja

23. 6. 2026

Kontenery morskie w Poważskiej Bystrzycy stanowią kluczowe rozwiązanie dla magazynowania, transportu i nowoczesnych projektów budowlanych na Słowacji. Ten artykuł zapewni Państwu kompleksowy przegląd tego, czym są kontenery morskie, jak są wykorzystywane w Poważskiej Bystrzycy oraz jakie usługi są dostępne w tym obszarze.