Historia kontenerów morskich

Od outsidera do niezbędnego giganta

Jak wygląda historia kontenerów morskich? Kiedy się rozglądamy, komputer, który mamy przed sobą, kawa obok i telefon w ręku były kiedyś częścią ładunku dużego kontenera morskiego. Przejechał setki kilometrów po morzu, zanim dotarł do naszych drzwi. Z całego światowego towaru 90 % transportuje się właśnie w ten sposób. Każdy z nas spędza jakiś czas w bezpieczeństwie domu, zanim wyruszy w świat. Dla towarów są to cztery wielkie ściany kontenera morskiego. Dlatego dziś te przypominające duże pływające kostki lego dla globalnego łańcucha dostaw są tak niezbędne, że bez nich nic by tak gładko nie funkcjonowało. Nie zawsze jednak tak było.

Problem, który doprowadził do pomysłu

Gdzie rozwijał się handel, istniała potrzeba transportu. Nie nadążał on jednak za ekspansją rynku. Wykorzystywano worki, skrzynie, amfory. Ten sposób był jednak nieefektywny zarówno pod względem czasu, jak i kosztów. Powstał więc problem, który należało zacząć rozwiązywać, a świat długo czekał na pioniera z nową wizją.

W końcu potrzebny wizjoner się znalazł. Był nim amerykański przedsiębiorca Malcolm McLean. Posiadał firmę transportową i jako prawdziwy biznesmen myślał o poprawie swojego przedsiębiorstwa. Rozładunek towaru z ciężarówek zajmował zbyt dużo czasu i siły ludzkiej. Wpadł na pomysł, aby cały ładunek przenieść z statku do ciężarówki za pomocą dużej stalowej skrzyni. Pomysł i projekt leżały na stole. Jedyną rzeczą, której brakowało, byli inwestorzy. Nikt nie miał dużego zaufania do jego wizji i postrzegali inwestycję jako ryzykowny kaprys naiwnego idealisty.

W 1956 roku wszystkie wątpliwości zniknęły. Po wodach mórz pływa pierwszy kontenerowiec na świecie, przerobiony z tankowca, który służył podczas II wojny światowej pod nazwą Ideal X. Z portu Newark w New Jersey statek wyrusza w zupełnie niespotykaną podróż z 58 kontenerami na pokładzie. Celem jest port Huston w Teksasie.

Ta zwykła stalowa skrzynia wywołuje rewolucję w transporcie. Dzięki niskim kosztom większość ładunków zaczyna być importowana z drugiej strony świata. Statki są przerabiane na wymiary kontenerów morskich i zaczyna się nowa era handlu.

Wiedziałeś, że… Według The Economist „kontener transportowy był większą siłą napędową globalizacji niż wszystkie umowy handlowe w ciągu ostatnich 50 lat razem wzięte“.

Nawet kontener morski może mieć 100 form…

Kontener morski jako mieszkanie

Nie ma kontenera jak kontener… Etykieta nudnej metalowej skrzynki dawno odeszła w niepamięć, a po ponad pół wieku istnienia kontener magazynowy wciąż znajduje nowe zastosowania. Niezależnie od tego, czy chodzi o moduły budowlane, sztukę czy mieszkanie w kontenerze morskim, wyobraźnia nie zna granic, a ludzka kreatywność nie przestaje wykorzystywać tego potencjału.

Dla studentów znalezienie miejsca na głowę to dość skomplikowana sprawa. Mieszkania są w dzisiejszych czasach drogie, a akademiki ciągle przepełnione. Wynajem kontenera wydaje się więc złotą drogą. Architekt Holzer Kobler zaprojektował kompleks kontenerów morskich w pobliżu centrum Berlina, który ma służyć jako zakwaterowanie dla studentów. Kompleks zawiera pokoje, aneksy kuchenne, łazienki, a nawet pralnię. Nie jest to jednak jedyna podobna budowla w Berlinie.

Kawiarnie, sklepy i inne z kontenerów morskich

W 2012 roku otwarto eksperymentalną przestrzeń dla artystów i kreatywnych Platoon Kunsthalle. Stoi przy berlińskiej wieży telewizyjnej, składa się z 34 kontenerów i jest otwarta dla wszystkich, którzy chcą doświadczyć niezwykłych wystaw, koncertów lub warsztatów.

Kiedy mówimy o Marvelu, zapewne każdemu w głowie błyska przynajmniej jeden superbohater. Ta gigantyczna firma wykorzystała kontenery do podróży po Phoenixie, San Diegu, Dallasie i Filadelfii ze swoją wystawą. Umieściła wewnątrz interaktywne tablice, sklepy, komiksy i kawiarnie. Dzięki temu powstało unikalne doświadczenie, które było łatwe do spakowania i przeniesienia.

Wykorzystanie kontenerów morskich znalazło zastosowanie nie tylko w handlu i rozrywce, ale również w organizacjach non-profit. W ciągu zaledwie 90 dni w Omolulu na Anguilli powstała szkoła z biblioteką. Dzięki swojej konstrukcji jest odporna na niekorzystne warunki pogodowe oraz huragany. Dzięki zwykłemu kontenerowi możliwe jest dostarczenie niezbędnej edukacji do trudno dostępnych miejsc na całym świecie.

Czy wiesz, że…w 1992 roku kontener towarowy zatonął w północnym Pacyfiku, a jego historia zainspirowała książkę? Konkretnie zapewniał przechowanie 28 000 żółtych gumowych kaczek. Po wypadku wydostały się na zewnątrz i rozprzestrzeniły się we wszystkich kierunkach świata. Do dziś są znajdowane na brzegach Ameryki.

Pytanie o środowisko

Chociaż udowodniono, że transport morski jest bardziej przyjazny dla środowiska niż większość innych metod, nadal istnieje fakt, że statki spalają ropę. Do atmosfery i morza uwalniane są szkodliwe substancje, takie jak tlenki azotu, siarki i CO₂. Ogólnie rzecz biorąc, transport morski odpowiada rocznie za 10% wszystkich emisji z transportu.

Jednym z głównych problemów jest luka w logistyce, która powoduje niepotrzebne wysyłanie pustych kontenerów tam i z powrotem. Na początku pandemii Covid-19 te problemy na chwilę ustały. Ludzie musieli spędzać czas w domu, a zamówienia towarów odnotowały ogromny wzrost. Kontenery udało się wypełnić i wykorzystać, zanim wysłano je do następnego portu. Przy zaostrzeniu warunków i środków higienicznych w miejscach pracy znacznie spadła liczba personelu. Zamówienia nie malały, ale ludzie do ich realizacji tak, więc problem transportu pustych kontenerów morskich wrócił na stare tory.

Do 2030 roku celem Międzynarodowej Organizacji Morskiej jest zmniejszenie emisji węgla z przemysłu morskiego o 40% i całkowita dekarbonizacja sektora morskiego do końca stulecia. Aby osiągnąć swój cel, instalują na statkach panele słoneczne, turbiny wiatrowe i opracowują czystsze i bardziej przyjazne paliwa.

Historia kontenerów morskich w liczbach

• Na świecie jest około 5 milionów aktywnych kontenerów, które odbywają około 200 milionów podróży rocznie.
• Chiny są światowym liderem w ich produkcji z 97% udziałem.
• Przy odpowiedniej pielęgnacji jeden kontener może wytrzymać do 20 lat.
• Każdego roku na morzu gubi się ponad tysiąc kontenerów.
• Szanghaj utrzymuje pozycję najruchliwszego portu na świecie z rocznym przeładunkiem 43 milionów kontenerów.

Od historii kontenerów morskich do współczesnego transportu

Kontener, na przestrzeni swojego istnienia, przeszedł długą drogę. Wspomniany Ideal X nie miał ich nawet 60, natomiast obecnie największy statek transportowy Ever Ace pomieści niesamowite 23 992 sztuk. Ten pływający olbrzym o pokładzie długości 400 metrów dla dwudziestostopowych kontenerów został wyprodukowany przez firmę Samsung Heavy Industries w Korei Południowej. Aby nawigacja takich kolosów mogła być możliwa, musiała postępować technika i ogólna logistyka portów. Izraelska firma Orca AI opracowała nawigatora z sztuczną inteligencją i w tym roku wysłała na testowy rejs w pełni autonomiczny statek o nazwie Suzaku. Bez interwencji człowieka pokonał trasę długości 790 km, w tym wpłynięcie do ruchliwego zatoki, gdzie z wykorzystaniem algorytmów i obliczeń zdołał uniknąć 500 statków. Acute Market Reports, globalna firma zajmująca się badaniem rynku, przewiduje, że rynek autonomicznych statków nawigacyjnych i powiązanego wyposażenia będzie rósł średnim rocznym tempem 12,6% i w 2028 roku osiągnie wartość 235,7 miliardów USD.

Popularność kontenerów morskich

Popularność kontenerów wciąż rośnie, a ich użyteczność jest coraz bardziej efektywizowana. Zawierają izolację lub odwrotnie, chłodzą. W celu zwiększenia automatyzacji są do nich instalowane terminale lub hydrauliczne wsparcie, które oszczędza czas ciężarówkom. Dzięki bazarom kontenerowym spada ich cena zakupu, a transport może stać się jeszcze tańszy. Przy odpowiedniej konserwacji i odpowiednich akcesoriach ich żywotność wzrasta w szybkim tempie.

Branże, w których potrzebne są kontenery transportowe, ciągle rosną, a popyt na nie także. Niezależnie od tego, czy chodzi o handel i transport, mieszkanie, sztukę czy armię, nikt już nie potrafi sobie wyobrazić funkcjonowania bez nich. Kto by pomyślał, że zwykła metalowa skrzynka potrafi w ciągu kilku lat zdominować świat. Inwestorzy, którzy kiedyś odrzucili Malcolma McLeana, musieli przez wiele długich lat żyć z myślą, że popełnili prawdopodobnie największy błąd swojego życia.