Gross Weight – Συνολικό Βάρος (Tare + Payload)

Ακαθάριστο Βάρος (αγγλικά Gross Weight) είναι στη λογιστική, τη μεταφορά φορτίου και το διεθνές εμπόριο ένα βασικό στοιχείο που εκφράζει το άθροισμα όλου του βάρους των μεταφερόμενων εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένων όλων των υλικών συσκευασίας, παλετών, εμπορευματοκιβωτίων και άλλων βοηθητικών μέσων. Με άλλα λόγια, είναι το πραγματικό βάρος που πρέπει να μεταφέρει το μεταφορικό μέσο (πλοίο, τρένο, φορτηγό ή αεροπλάνο).

Βασικός τύπος:

Ακαθάριστο Βάρος = Καθαρό Βάρος (Net Weight) + Tara (Tare Weight)

Το ακαθάριστο βάρος είναι πάντα υψηλότερο από το καθαρό βάρος των ίδιων των εμπορευμάτων, επειδή περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για τη συσκευασία, προστασία και χειρισμό των εμπορευμάτων. Στη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων, αυτό περιλαμβάνει επίσης το ίδιο το άδειο εμπορευματοκιβώτιο.

Βασικές Έννοιες: Καθαρό Βάρος, Tara και Ακαθάριστο Βάρος

Για τη σωστή κατανόηση του ακαθάριστου βάρους, είναι απαραίτητο να διακρίνουμε τρεις βασικές έννοιες που αναφέρονται στα εμπορευματοκιβώτια και στα έγγραφα μεταφοράς:

1. Καθαρό Βάρος (Net Weight – „NET”)

• Δηλώνει μόνο το βάρος του ίδιου του προϊόντος.
• Στη βιομηχανία τροφίμων, είναι για παράδειγμα το καθαρό βάρος του περιεχομένου ενός κονσερβοποιημένου προϊόντος χωρίς το δοχείο.
• Στη βιομηχανία, είναι το βάρος του υλικού χωρίς παλέτες, κουτιά και προστατευτικές συσκευασίες.
• Για εμπορικούς σκοπούς (π.χ. δασμοί, ΦΠΑ, πώληση κατά βάρος), το καθαρό βάρος είναι ουσιαστικό.

2. Tara (Tare Weight – „TARE”)

• Δηλώνει το βάρος της άδειας συσκευασίας.
• Για τα εμπορευματοκιβώτια, είναι το βάρος του άδειου εμπορευματοκιβωτίου (αναγράφεται στις πόρτες).
• Περιλαμβάνει επίσης παλέτες, ξύλινα κιβώτια, προστατευτικές μεμβράνες και άλλα μέσα χειρισμού.
• Η βελτιστοποίηση της tara (ελαφρύτερες συσκευασίες) οδηγεί σε μείωση των δαπανών μεταφοράς.

3. Ακαθάριστο Βάρος (Gross Weight – „MAX. GR” ή „M.G.W.”)

• Άθροισμα του καθαρού βάρους των εμπορευμάτων και της tara.
• Βασικό στοιχείο για τη χρέωση της μεταφοράς και την ασφάλεια κατά τον χειρισμό.

Παράδειγμα σήμανσης στις πόρτες του εμπορευματοκιβωτίου:

Τύποι Εμπορευματοκιβωτίων και τα Όρια Βάρους τους

Διάφοροι τύποι εμπορευματοκιβωτίων έχουν διαφορετικά κατασκευαστικά βάρη (tara) και μέγιστα επιτρεπόμενα ακαθάριστα βάρη. Αυτά τα όρια πρέπει να τηρούνται αυστηρά – τόσο για λόγους ασφάλειας όσο και για νομικές απαιτήσεις.

Επισκόπηση των Κύριων Τύπων Εμπορευματοκιβωτίων

Σημείωση: Οι αναφερόμενες τιμές μπορεί να διαφέρουν ελαφρώς ανάλογα με τον κατασκευαστή.

Γιατί είναι Κρίσιμη η Ακριβής Προσδιορισμός του Ακαθάριστου Βάρους;

1. Ασφάλεια Λειτουργίας

• Η υπερφόρτωση του εμπορευματοκιβωτίου οδηγεί σε ζημιά του δαπέδου, των πορτών και της κατασκευής.
• Η ακατάλληλη κατανομή του βάρους μπορεί να προκαλέσει ανατροπή του οχήματος, του εμπορευματοκιβωτίου ή ζημιά στον εξοπλισμό κατά τον χειρισμό.
• Το βάρος πρέπει να κατανέμεται ομοιόμορφα σε όλο το μήκος και το πλάτος του δαπέδου του εμπορευματοκιβωτίου.
• Η υπερφόρτωση είναι η κύρια αιτία ατυχημάτων γερανών, ανυψωτικών οχημάτων και πλοίων.

2. Νομοθεσία και Έλεγχος

• Το ακαθάριστο βάρος δεν πρέπει να υπερβαίνει την τιμή που αναγράφεται στο εμπορευματοκιβώτιο (MAX. GR).
• Στη χερσαία μεταφορά, στη Δημοκρατία της Τσεχίας και την ΕΕ, υπάρχει ένα μέγιστο επιτρεπόμενο όριο – για παράδειγμα, για ένα φορτηγό με ρυμουλκό, συμπεριλαμβανομένου του φορτίου, 40 τόνοι.
• Σε περίπτωση υπέρβασης του βάρους, υπάρχει κίνδυνος προστίμων, κατακράτησης της αποστολής, επανασχεδιασμού της μεταφοράς και αποκλεισμού από τη λειτουργία.

3. Χρέωση Μεταφοράς

• Οι μεταφορείς χρεώνουν τη μεταφορά σύμφωνα με το “chargeable weight” – δηλαδή σύμφωνα με την υψηλότερη τιμή του ακαθάριστου βάρους και του όγκου βάρους.
• Για ελαφρά αλλά ογκώδη εμπορεύματα (π.χ. διογκωμένη πολυστερίνη, υφάσματα), ο λόγος είναι το λεγόμενο όγκος (ογκομετρικό) βάρος.
• Για βαρύ εμπόρευμα (π.χ. μεταλλικά προϊόντα, πρώτες ύλες), το πραγματικό ακαθάριστο βάρος είναι αποφασιστικό.

4. Κανονισμοί SOLAS και Επαλήθευση VGM

• Από το 2016, είναι υποχρεωτικό για τα θαλάσσια εμπορευματοκιβώτια να υποβληθεί το λεγόμενο Verified Gross Mass (VGM) – το επαληθευμένο ακαθάριστο βάρος του εμπορευματοκιβωτίου.
• Χωρίς VGM, το εμπορευματοκιβώτιο δεν μπορεί να φορτωθεί σε πλοίο (δείτε το κεφάλαιο παρακάτω).

Σήμανση Δεδομένων Βάρους στα Εμπορευματοκιβώτια

Κάθε θαλάσσιο εμπορευματοκιβώτιο πρέπει να σημειωθεί σύμφωνα με το πρότυπο ISO με ευανάγνωστα δεδομένα:

• MAX. GR (Maximum Gross Weight) – μέγιστο επιτρεπόμενο ακαθάριστο βάρος (εμπορευματοκιβώτιο + φορτίο)
• TARE (Tare Weight) – βάρος του άδειου εμπορευματοκιβωτίου
• NET ή PAYLOAD (Net Weight) – μέγιστο καθαρό βάρος του φορτίου (τι μπορεί να φορτωθεί)
• CU. CAP. (Cubic Capacity) – εσωτερικός όγκος σε m³

Πρακτικό παράδειγμα σήμανσης στις πόρτες:

MAX. GROSS:   30 480 KG  
TARE:          2 250 KG  
NET:          28 230 KG  
CU. CAP.:     33.2 CU.M.  

Παραδείγματα Υπολογισμού Ακαθάριστου Βάρους στην Πράξη

Παράδειγμα 1 – Εξαγωγή Παλετών με Εμπορεύματα σε 20′ Εμπορευματοκιβώτιο

• Αριθμός παλετών: 10
• Καθαρό βάρος εμπορευμάτων ανά παλέτα: 900 kg
• Βάρος μιας παλέτας + συσκευασίες: 30 kg
• Tara 20′ εμπορευματοκιβωτίου: 2 250 kg

Υπολογισμός:

• Συνολικό καθαρό βάρος: 10 × 900 = 9 000 kg
• Συνολικό βάρος παλετών και συσκευασιών: 10 × 30 = 300 kg
• Tara εμπορευματοκιβωτίου: 2 250 kg
• Συνολικό βάρος αποστολής: 9 000 (εμπορεύματα) + 300 (παλέτες) + 2 250 (εμπορευματοκιβώτιο) = 11 550 kg

Παράδειγμα 2 – Φυσικά Όρια Εμπορευματοκιβωτίου

• MAX. GR 20′ εμπορευματοκιβωτίου: 30 480 kg
• Tara: 2 250 kg
• Μέγιστο καθαρό βάρος φορτίου: 28 230 kg

Εάν το καθαρό βάρος των εμπορευμάτων και των συσκευασιών είναι υψηλότερο από 28 230 kg, το εμπορευματοκιβώτιο δεν μπορεί να φορτωθεί σωστά (θα υπήρχε υπερφόρτωση).

Verified Gross Mass (VGM) – Επαληθευμένο Ακαθάριστο Βάρος Εμπορευματοκιβωτίου

Η ευθύνη για τον σωστό προσδιορισμό και δήλωση του ακαθάριστου βάρους έχει πάντα ο αποστολέας (shipper). Σύμφωνα με τους κανονισμούς IMO SOLAS, από την 1η Ιουλίου 2016, υπάρχει υποχρέωση να υποβληθεί το λεγόμενο Verified Gross Mass (VGM) – το επαληθευμένο ακαθάριστο βάρος κάθε εμπορευματοκιβωτίου.

Μέθοδοι Προσδιορισμού VGM:

• Μέθοδος 1: Ζύγιση ολόκληρου του φορτωμένου και σφραγισμένου εμπορευματοκιβωτίου σε βαθμονομημένη ζυγαριά.
• Μέθοδος 2: Άθροισμα του βάρους των επιμέρους στοιχείων του φορτίου + όλων των υλικών συσκευασίας + tara του εμπορευματοκιβωτίου (πρέπει να είναι πιστοποιημένο).

VGM = Βάρος εμπορευμάτων + βάρος συσκευασιών + βάρος παλετών + βάρος άδειου εμπορευματοκιβωτίου (TARE)

• Χωρίς έγκυρο VGM, το εμπορευματοκιβώτιο δεν μπορεί να φορτωθεί σε πλοίο (τα τερματικά του λιμανιού θα το απορρίψουν).
• Το VGM είναι υποχρεωτικό στοιχείο στα έγγραφα μεταφοράς (Bill of Lading, δελτία φορτίου).

Διαφορά Μεταξύ Ακαθάριστου Βάρους, Καθαρού Βάρους και Tara – Πρακτικά Σενάρια

Συνηθέστερα Λάθη και Παρανοήσεις

• Σύγχυση εννοιών: Ακαθάριστο Βάρος ≠ Καθαρό Βάρος! Για τη μεταφορά και τη χρέωση, το ακαθάριστο βάρος είναι πάντα κρίσιμο.
• Υποτίμηση της tara: Με βαρείες ή ογκώδεις συσκευασίες, η tara μπορεί να αποτελεί σημαντικό μέρος του ακαθάριστου βάρους (π.χ. ξύλινα κιβώτια, ειδική στερέωση, παλέτες).
• Ακατάλληλη κατανομή φορτίου: Η ανομοιόμορφη κατανομή του βάρους στο εμπορευματοκιβώτιο οδηγεί σε ζημιά του δαπέδου ή απώλεια σταθερότητας.
• Ακατάλληλες δηλώσεις: Λανθασμένα δηλωθέν βάρος μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα, καθυστέρηση της αποστολής ή απόρριψη της μεταφοράς.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Ποιο είναι το μέγιστο ακαθάριστο βάρος ενός 20′ εμπορευματοκιβωτίου;

• Συνήθως 30 480 kg (συμπεριλαμβανομένης της tara), καθαρό φορτίο περίπου 28 230 kg.

Πού μπορώ να βρω τις τιμές MAX. GROSS, TARE και NET;

• Απευθείας στις πόρτες κάθε εμπορευματοκιβωτίου σε κίτρινη ετικέτα.

Γιατί απαιτείται VGM;

• Για λόγους ασφάλειας της μεταφοράς – λανθασμένα δηλωθέν βάρος είναι συχνή αιτία ατυχημάτων.

Πώς μπορώ να μειώσω τα έξοδα μεταφοράς;

• Με βελτιστοποίηση της tara – χρησιμοποιώντας ελαφρύτερα υλικά συσκευασίας και αποτελεσματική συσκευασία.

Τι συμβαίνει εάν υπερβώ το ακαθάριστο βάρος;

• Το εμπορευματοκιβώτιο δεν θα γίνει δεκτό για μεταφορά, υπάρχει κίνδυνος προστίμων και καθυστέρησης.

Τσεχία, Πράγα

Κοντέινερ 40’HC με 4 πλαϊνές πόρτες μονής διαδρομής IICL6, HZKU 400 310-3

ΔΩΡΕΑΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

214 500 Kč χωρίς ΦΠΑ 259 545 Kč με ΦΠΑ

ΔΙΑΤΑΓΗ

Τσεχία, Χοντονίν

Κοντέινερ αποθήκευσης 12m – 40’HC IICL6, HZKU 312 669-9

ΔΩΡΕΑΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

109 500 Kč χωρίς ΦΠΑ 132 495 Kč με ΦΠΑ

ΔΙΑΤΑΓΗ

Τσεχία, Οπάβα

40’HC DD – Κοντέινερ Double Door, HZKU 471 214‑8

ΔΩΡΕΑΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

129 500 Kč χωρίς ΦΠΑ 156 695 Kč με ΦΠΑ

ΔΙΑΤΑΓΗ

Τσεχία, Παρντούμπιτσε

20′ κοντέινερ προς πώληση μονόδρομη χρώματος RAL 7016, HZKU 280 362-4

ΔΩΡΕΑΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

72 500 Kč χωρίς ΦΠΑ 87 725 Kč με ΦΠΑ

ΔΙΑΤΑΓΗ